Pachołki i słupki drogowe – czym się różnią i kiedy je stosować?

Na naszych drogach często można zauważyć różne elementy oznakowania drogowego, takie jak słupki drogowe, przeszkodowe czy pachołki. Każdy z nich pełni konkretną funkcję, a ich umieszczenie jest ściśle określone przepisami prawa. W tym artykule przedstawimy różnice między pachołkami, słupkami drogowymi i przeszkodowymi, a także omówimy sytuacje, w których stosuje się poszczególne rodzaje oznakowania drogowego.

Pachołki i słupki – podział według obowiązujących przepisów

Pachołki to jedne z najbardziej charakterystycznych urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego – mają formę pomarańczowych lub czerwonych stożków z odblaskowymi pasami. Aktualne przepisy wyznaczają, jakie wymagania techniczne muszą spełniać. Do najpowszechniej stosowanych należy pachołek U-23b, który ma 750 mm wysokości, podstawę o wymiarach 400 x 400 mm oraz szerokość pasa: 150 mm.

Słupki prowadzące

Słupki drogowe można podzielić na prowadzące, krawędziowe i blokujące. Słupki prowadzące umieszcza się w celu ułatwienia orientacji kierowcom, zwłaszcza w nocy lub w trudnych warunkach atmosferycznych, ponieważ zwiększają widoczność szerokości drogi, jej przebiegu oraz łuków. Wyróżnia się dwa rodzaje słupków prowadzących:

• U-1a, które są umieszczane samodzielnie na poboczu,
• U-1b, które są umieszczone na barierach ochronnych.

Słupki prowadzące powinny być zaprojektowane tak, aby utrzymywały pionową pozycję. W przekroju mają kształt trapezu o wymiarach ustalonych normami. Dopuszczalne jest jednak również stosowanie słupków wypukłych, dwuwypukłych lub płaskich. Na słupkach umieszcza się elementy odblaskowe równoległoboczne o szerokości 4 cm i wysokości 20 cm, w kolorze czerwonym po prawej stronie jezdni oraz białym po lewej stronie. Elementy te umieszcza się na czerwonym tle. Dodatkowo, słupki prowadzące można uzupełniać o informacje o pikietażu drogi, kierunku do najbliższego telefonu alarmowego czy numerze drogi.

Słupki krawędziowe

Słupki krawędziowe U-2 mogą być stosowane w celu bardziej precyzyjnego zlokalizowania zjazdu na skrzyżowaniu. Dokładniej określają geometrię skrzyżowania, ułatwiając manewr skręcania, zwłaszcza w nocy lub w złych warunkach atmosferycznych. Słupki krawędziowe mają odblaskowe pasy poprzeczne biało-zielone oraz średnicę 120 mm. Stosuje się je na skrzyżowaniach wszystkich dróg, na których umieszczone są słupki prowadzące. Słupki krawędziowe umieszcza się w odległości minimum 0,5 m od krawędzi jezdni lub twardego pobocza.

Słupki przeszkodowe

Słupki przeszkodowe U-5 służą do oznaczania przeszkód na jezdni, takich jak bariery rozdzielające pasy ruchu, azyle dla pieszych, wysepki wyodrębnione krawężnikami, miejsca rozpoczęcia pasów dzielących jezdnie i wiele innych. Słupki przeszkodowe U5b są używane do oznaczania przeszkód i infrastruktury drogowej. Zwykle są stosowane do znakowania azyli, przejść dla pieszych i wysepek,, a umieszcza się je po obu stronach na drogach dwukierunkowych. Ich zadaniem jest zwiększenie bezpieczeństwa na drodze poprzez informowanie kierowców o obecności przeszkód i ułatwienie orientacji na drodze.

Słupki przeszkodowe mogą być dodatkowo podświetlane, a nawet dopuszcza się stosowanie słupków przeszkodowych aktywnych z żółtym pulsującym światłem wbudowanym na krawędziach powierzchni odblaskowej. Wykorzystuje się je przede wszystkim na obszarach zabudowanych w celu oznaczenia stałych przeszkód na jezdni. Umieszcza się je od strony nadjeżdżających pojazdów na skrajnych częściach azylów dla pieszych, wysepek przystankowych, pasów dzielących jezdnie itp.

Słupki blokujące

W celu zapobieżenia wjazdu pojazdów na chodniki, ciągi piesze oraz rowerowe, stosuje się słupki blokujące U-12c. Słupki te mogą być wykonane z różnych materiałów, takich jak metal czy lub tworzywa sztuczne. Wysokość słupków blokujących powinna wynosić od 0,6 do 0,8 m. Zazwyczaj są biało-czerwone, jednak dopuszcza się stosowanie słupków blokujących w innej barwie, która będzie dostosowana do otoczenia i architektury w okolicy. Zastosowanie znajduje również słupek drogowy U12b, który wykorzystuje się, aby blokować wjazd i parkowanie na chodnikach i wysepkach, oddzielać ulice od ciągów pieszych i rowerowych oraz chronić przed ruchem pojazdów np. tereny zielone, place zabaw itp.

Zasady umieszczania pachołków i słupków

Słupki prowadzące stosuje się na drogach krajowych i wojewódzkich, a także na odcinkach dróg powiatowych i gminnych, na których występują łuki o promieniu mniejszym niż 450 cm. W takim przypadku, zaleca się stosowanie słupków prowadzących na całej długości drogi, należy jednak pamiętać, że nie można ich stosować na odcinkach dróg, na których przy krawędzi występują chodniki ani na terenie miast.

Słupki prowadzące powinny być rozmieszczone po obu stronach jezdni, w odległości 1 metra od krawędzi jezdni, pasa awaryjnego postoju lub pobocza twardego. W szczególnych przypadkach dopuszcza się zmniejszenie tej odległości, jednak nie może być ona mniejsza niż 0,5 metra od krawędzi. Słupki należy umieszczać w jednej linii, równolegle do krawędzi jezdni. Sposób ich ustawienia powinien zapewniać niezmienność ich pionowego ustawienia. W przypadku odcinków dróg, na których ustawiane są bariery ochronne, należy stosować słupki U-1b zamiast słupków prowadzących U-1a. Należy je wówczas umieścić bezpośrednio nad barierą.

Słupki krawędziowe stosuje się na skrzyżowaniach wszystkich dróg, na których umieszczono słupki prowadzące. Powinny znajdować się w odległości co najmniej 0,5 m od krawędzi jezdni lub pobocza twardego.

Podczas ustawiania pachołków trzeba stosować się do odpowiednich odległości między pachołkami:

• 3 m przy wyznaczaniu skosów,
• 10 m przy oznaczaniu podłużnego uskoku,
• od 5 do 10 m przy wygrodzeniu wzdłuż jezdni powierzchni wyłączonych z ruchu,
• 12 m przy zabezpieczeniu świeżo malowanych linii,
• 0,5 m przy oznakowaniu świeżo wykonanych remontów cząstkowych.

Pierwszy i ostatni pachołek w szeregu powinny być wyposażone w światła ostrzegawcze, aby poprawić ich widoczność. Zaleca się stosowanie pachołków o większych wymiarach niż standardowe (500 mm).

Słupki drogowe i pachołki są nieodłącznym elementem oznakowania poziomego i pionowego dróg. Służą one do poprawy bezpieczeństwa na drodze oraz umożliwiają kierowcom i pieszym łatwiejsze orientowanie się w terenie. Właściwe rozmieszczenie i wyposażenie w elementy odblaskowe czy światła ostrzegawcze, zapewniają lepszą widoczność w trudnych warunkach atmosferycznych i jeszcze bardziej zwiększają skuteczność ich działania.