Jakie metody uspokajania ruchu stosuje się w Polsce?

Jak wynika z danych policji, w 2022 roku doszło do ponad 21,3 tys. wypadków drogowych, w których zginęły 1883 osoby, a 24,7 tys. osób zostało rannych. Nic więc dziwnego, że wciąż szuka się nowych sposobów, aby poprawić bezpieczeństwo na drogach. Stosuje się między innymi liczne metody na uspokojenie ruchu.

Ogólne założenia uspokojenia ruchu

Podstawą jest 5 głównych zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego:

• Funkcjonalność (hierarchiczność) - droga pełni tylko jedną funkcję (tranzytowa, rozprowadzająca, dojazdowa).
• Jednorodność - między pojazdami nie pojawiają się duże różnice w prędkości, gabarytach czy rodzaju podróży (lokalna lub długodystansowa).
• Czytelność - wygląd drogi jednoznacznie wskazuje na jej funkcję.
• Przewidywalność - geometria i oznakowanie muszą jasno wskazywać kierowcom, jaka jest funkcja drogi, jak się zachowywać oraz jakich zachowań można się spodziewać ze strony innych uczestników ruchu.
• Kompensacja błędów uczestników ruchu drogowego - droga i jej otoczenie powinny być zaprojektowane w taki sposób, żeby zmniejszać ryzyko wypadku i minimalizować ewentualne obrażenia ofiar.

Na proces uspokajania ruchu składają się liczne działania takie, jak ustanawianie stref prędkości, hierarchizacja sieci drogowo-ulicznej, zarządzenie dostępnością dróg i ulic czy zastosowanie środków uspokojenia ruchu (na drogach rozprowadzających, dojazdowych i w strefach zamieszkania).

Jedną z najważniejszych kwestii jest zapewnienie dzieciom bezpiecznej drogi do szkoły. Identyfikuje się miejsca niebezpieczne i przygotowuje plany dojścia do szkoły. Zazwyczaj jako pierwsze wdraża się dodatkowe oznakowanie poziome, azyle dla pieszych oraz przejścia z sygnalizacją.

Prędkość a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Jednym z dużych problemów jest oczywiście przekraczanie wyznaczonej przepisami prędkości. Oprócz znaków wskazujących dozwoloną prędkość i mandatów stosuje się więc takie środki, jak progi segmentowe, ponieważ możliwość uszkodzenia samochodu działa na kierowców bardziej niż perspektywa otrzymania mandatu. Środki uspokojenia ruchu dzielimy jednak na kilka grup:

• Środki kontroli prędkości - ronda, wyniesione wyspy centralne, powierzchnie spowalniające, azyle centralne, zwężenia jezdni, poszerzenia chodników itp.
• Środki kontroli dostępności - wprowadzenie ruchu jednokierunkowego, zablokowanie wjazdu (np. przez ustawienie słupków), skrzyżowania naprzemienne itp.
• Środki kontroli ruchu - zatoki do parkowania, blokowanie możliwości parkowania za pomocą słupków, zatoki autobusowe, wyniesione wyspy dzielące itp.
• Infrastruktura dla pieszych i rowerzystów - ścieżki rowerowe, chodniki, deptaki, ścieżki spacerowe, ciągi pieszo-rowerowe itp.

Częstą praktyką jest strefowanie prędkości jazdy. Najsurowsze ograniczenia obowiązują np. na osiedlach i pobliżu szkół, aby zapewnić bezpieczeństwo dzieciom, które często nie zachowują wystarczającej ostrożności podczas przechodzenia przez jezdnię. Podczas wyznaczania stref zamieszkania trzeba jednak wziąć pod uwagę możliwość dojazdu dla służb komunalnych, technicznych, pogotowia ratunkowego i straży pożarnej. W wielu miejscach np. przy wysokich krawężnikach stosuje się też takie udogodnienia jak próg najazdowy.

Zmniejszanie kolizyjności skrzyżowań

Do kolizji szczególnie często dochodzi na skrzyżowaniach, dlatego szuka się rozwiązań, aby zapewnić jak największe bezpieczeństwo w tych newralgicznych punktach. Jeśli pojawia się ograniczona widoczność, rozwiązaniem jest lustro prostokątne przemysłowe lub drogowe. Na drogach tranzytowych powinno się umieszczać wyłącznie skrzyżowania wielopoziomowe, ronda i skrzyżowania z sygnalizacją świetlną. Dopuszczalne są tylko skrzyżowania z innymi drogami tranzytowymi lub drogami rozprowadzającymi. Jeśli konieczne jest umieszczenie przejścia dla pieszych, powinno znajdować się na innym poziomie lub ewentualnie być wyposażone w sygnalizację świetlną.

Inne zasady są ustalane dla skrzyżowań dróg rozprowadzających i dróg rozprowadzających z drogami dojazdowymi. Często stosuje się tam ograniczenia prędkości do 30 km/h, a dodatkowo mogą pojawić się powierzchnie wyniesione, aby wymusić na kierowcach dostosowanie się do przepisów.

Skrzyżowania dróg dojazdowych powinny być umieszczane w strefie ograniczonej prędkości (do 30 km/h). Najczęściej rezygnuje się tutaj z wyznaczania drogi z pierwszeństwem, a wszystkie skrzyżowania są równorzędne. Takie rozwiązanie wymusza na kierowcach ostrożniejszą jazdę z ograniczoną prędkością. W strefie ograniczonej prędkości stosuje się małe ronda i tzw. ronda mini – w środku może znajdować się wyspa przejezdna (tzw. pinezka). W takich strefach zazwyczaj umieszcza się ronda jednopasmowe.

W przypadku skrzyżowań, ustala się, ile punktów kolizji na nich występuje. Wykorzystuje się różne metody, aby zmniejszać ich liczbę. Na przykład, tworzy się wloty przesunięte oraz wprowadza czytelne oznakowanie poziome.

Nawet najlepszy kierowca nie może mieć 100% pewności, że nie popełni błędu. Stłuczki i wypadki w ruchu drogowym są wręcz nieuniknione, ale wdrażanie środków uspokajania ruchu pozwala zmniejszyć ich ryzyko do minimum.