Kiedy należy stosować zapory drogowe?

Prowadzenie robót w pasie drogowym wiąże się nie tylko z utrudnieniami w ruchu, ale też koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa robotnikom oraz wszystkim uczestnikom ruchu. Jednymi z najczęściej wykorzystywanych zabezpieczeń są zapory drogowe.

Warunki prowadzenia robót w pasie drogowym

30 dni przed rozpoczęciem robót w pasie drogowym, należy złożyć wniosek do starostwa powiatowego lub urzędu marszałkowskiego. Konieczne jest stosowanie się do wydanych decyzji, uzgodnień oraz dokumentacji projektowej. Po stronie wykonawcy znajduje się również obowiązek oznakowania i zabezpieczenia miejsca robót. Konieczne jest też stałe sprawdzanie ich stanu technicznego, aby nie dopuścić do ich uszkodzenia oraz stworzenia zagrożenia dla robotników czy kierowców. Urządzenia bezpieczeństwa ruchu są niezbędne, dopóki farby drogowe nie będą mogły być wykorzystane do stworzenia oznakowania poziomego.

Do zabezpieczania robót w pasie drogowym wykorzystuje się takie elementy, jak zapory drogowe, punktowe elementy odblaskowe, taśmy odblaskowe nawierzchniowe, znaki wskazujące trasę objazdu, tablice kierujące ruchem pieszych oraz światła ostrzegawcze. Muszą one spełniać szereg wymagań technicznych określonych w Obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z 19 września 2019 roku w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

Projekt organizacji ruchu podczas robót

Do rozpoczęcia robót niezbędne jest przygotowanie projektu organizacji ruchu podczas ich trwania. Muszą tam znaleźć się wszystkie najistotniejsze informacje, takie jak opis techniczny drogi czy natężenie ruchu w okolicy. Należy również wskazać możliwe zagrożenia i utrudnienia. Bardzo ważne, aby projekt był szczegółowy - trzeba opisać zakres robót planowanych na każdym etapie oraz oczekiwany stan pasa jezdni po realizacji każdego z etapów oraz całkowitym zakończeniu prac. Należy uwzględnić plan orientacyjny z zaznaczoną drogą będącą miejscem robót. Jest to mapa lub plan o podziałce nie mniejszej niż 1:25 000. Plan sytuacyjny dokładnie określa lokalizację prac drogowych, a podziałka jest tutaj większa od planu orientacyjnego.

W projekcie muszą znajdować się również informacje na temat oznakowania poziomego i pionowego. Konieczne jest zadeklarowanie terminów, kiedy wprowadzona ma być czasowa organizacja ruchu oraz przywrócona stała. Jeżeli poprzednia organizacja ruchu ma zostać zmieniona na stałe, taką informację również należy uwzględnić. W przypadku prac wieloetapowych, trzeba też uwzględnić harmonogram robót. Jeżeli stosowana będzie sygnalizacja świetlna, również należy wziąć to pod uwagę w projekcie oraz obliczyć przepustowość drogi. W przypadku dróg gminnych i powiatowych, projekt musi być zaakceptowany przez starostę, a w przypadku dróg wojewódzkich - marszałka.

Zabezpieczanie robót w pasie drogowym

Kluczowa podczas doboru zabezpieczeń jest ich odpowiednia widoczność, nie tylko w dzień, ale też w nocy. W urządzeniach bezpieczeństwa ruchu drogowego wykorzystuje się więc odpowiednie barwy: białą, czerwoną, żółtą i czarną. Ważną rolę odgrywają również elementy odblaskowe. Mogą one mieć kształt koła lub prostokąta i są widoczne co najmniej 150 m przed utrudnieniami na drodze. Podczas robót drogowych zastosowanie znajduje zapora drogowa U20a oraz U20b. Służą do wygradzania terenu wyłączonego z ruchu. Wybór odpowiednich zapór jest zależny od kierunku ich ustawiania. Przy wygrodzeniach wzdłuż jezdni wykorzystuje się zapory U-20a. Niedopuszczalne jest tutaj występowanie przerw w zaporach. Do tworzenia wygrodzeń poprzecznych wykorzystuje się zapory U-20b, ale czasami również tablice prowadzące ciągłe U-3c i U-3d.

Prawidłowe stosowanie zapór drogowych

Podstawowym elementem stosowanym podczas zabezpieczenia robót prowadzonych w pasie drogowym jest zapora drogowa U20a. Bardzo ważne jest zapewnienie odpowiedniej widoczności, dlatego stosuje się folię odblaskową oraz lampy ostrzegawcze. Wyjątkowej ostrożności wymagają wykopy. Mowa tutaj nie tylko o dokładnym sprawdzeniu gruntu, ale też oznakowaniu. Jeżeli wykop jest głębszy niż 0,5 m, należy ustawić zapory drogowe prostopadle do jezdni, a za nimi umieścić ochrony energochłonne albo pryzmy piasku. Podobnie należy postępować, jeżeli na jezdni pozostawione są maszyny wykorzystywane w robotach drogowych. Zapory są oznakowane umieszczonymi na przemian białymi i czerwonymi pasami. Na obu końcach znajdują się pola czerwone, aby zapewnić maksymalną widoczność. Zapory typu U20b różnią się przede wszystkim szerokością. Są szersze i wykorzystuje się je do poprzecznego wygradzania jezdni. Widoczność zapewnia im się w taki sam sposób, jak zaporom U20a.

Roboty mogą odbywać się również na chodnikach czy ścieżkach rowerowych, dlatego trzeba zapewnić szczelne zabezpieczenia, których piesi czy rowerzyści nie będą mogli zignorować. Wykorzystuje się tutaj zapory podwójne U20c, których dolna krawędź nie powinna znajdować się niżej niż 3 m nad poziomem nawierzchni. Kwestią priorytetową jest oczywiście bezpieczeństwo w okolicach szkół i przedszkoli, ponieważ dzieci są w stanie przewidywać zagrożenia w mniejszym stopniu niż dorośli. Kiedy nie trwają prace na jezdni czy chodniku, stosuje się takie zabezpieczenia, jak próg podrzutowy. Podczas robót, dobrym rozwiązaniem są z kolei potrójne zapory U20d. Dolna krawędź znajduje się tutaj zaledwie 15 cm nad nawierzchnią.

Odpowiednie oznakowanie i zabezpieczenie robót to bezpieczeństwo nie tylko dla pracowników, ale też wszystkich uczestników ruchu drogowego. Właśnie dlatego, tak ważny jest poprawny dobór i rozmieszczenie zapór drogowych.