Pachołki drogowe – do czego są potrzebne, gdzie je umieszczać?

Pachołki drogowe często stosuje się jako czasowe oznakowanie, aby bezpiecznie kierować ruchem. Czasami konieczne jest zwiększanie ich widoczności, dlatego wykorzystuje się takie elementy, jak tyczki do pachołków drogowych, doskonale znane każdemu, kto uczył się jazdy na placu manewrowym. Dzisiaj przyjrzeliśmy się bliżej pachołkom i zasadom stosowania ich w ruchu drogowym.

Rodzaje pachołków drogowych

Wymiary pachołków są oczywiście określone przepisami (Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 września 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, Dz.U. 2019 poz. 2311). Obwieszczenie określa, jakie są dozwolone wysokość, wymiary podstawy, szerokość pasa (na pachołkach muszą znajdować się pasy odblaskowe) oraz minimalna masa pachołka po obciążeniu.

Na drogach dopuszczalne jest wykorzystywanie czterech rodzajów pachołków drogowych:

• U-23a - wysokość: 1000 mm, podstawa: 500x500 mm, szerokość pasa: 200 mm, minimalna masa po obciążeniu: 6 kg.
• U-23b - wysokość: 750, podstawa: 400x400, szerokość pasa: 150, minimalna masa po obciążeniu: 4 kg.
• U-23c - wysokość: 500, podstawa: 300x300, szerokość pasa: 100, minimalna masa po obciążeniu: 2 kg.
• U-23d - wysokość: 300, podstawa: 200x200, szerokość pasa: 75.

Przy wysokości i wymiarach podstawy obowiązuje tolerancja +/- 10%.

Gdzie ustawia się pachołki drogowe?

Pachołki wykorzystuje się przy różnego rodzaju pracach, aby w porę ostrzec kierowców przed zagrożeniem. Pachołek bardzo często poprzedza znak ostrzegawczy, który informuje, jakie konkretnie ryzyko istnieje na jezdni. Do najważniejszych zastosowań pachołków drogowych należą:

• Wyznaczanie skosów (stopniowych zwężeń jezdni),
• Wyznaczanie toru jazdy pojazdów,
• Roboty krótkotrwałe lub szybko postępujące,
• Doraźne, awaryjne oznakowanie niebezpiecznego miejsca,
• Oznaczanie podłużnych uskoków (progów) przy wykonywaniu nakładek bitumicznych,
• Wygrodzenia powierzchni jezdni wyłączonych z ruchu (z wyjątkiem powierzchni zajętych pod roboty drogowe),
• Zabezpieczenie świeżo malowanych linii oznakowania poziomego (wzdłuż jezdni),
• Zabezpieczenie świeżo wykonanych cząstkowych remontów nawierzchni (o powierzchni nie większej niż 1 m² i szerokości do 1,5 m),
• Wyłączone z ruchu wygrodzenia wzdłuż jezdni (podczas wykonywania nakładek bitumicznych, utrwaleń i regeneracji powierzchni).

To oczywiście tylko niektóre z zastosowań pachołków drogowych, ale to właśnie podczas umieszczania ich na jezdni najbardziej rygorystycznie trzeba stosować się do wymogów technicznych. Przy używaniu pachołków na placu manewrowym, najważniejsze jest, aby rozmiar pachołków zapewniał im dobrą widoczność. Dodatkowo zwiększają ją tyczki do pachołków drogowych.

Jakie są zasady umieszczania pachołków drogowych?

Pachołek oczywiście musi być stabilny, a szczególnie trzeba zadbać o to, jeśli umieszczamy go na drogach o większej dozwolonej prędkości (drogi ekspresowe, autostrady) – wtedy jego wysokość musi zapewniać dobrą widoczność (min. 75 cm) oraz trzeba pamiętać o dobrym obciążeniu (4 kg określone przepisami to tylko niezbędne minimum). Właśnie dlatego, żeby pachołek był zgodny z rozporządzeniem, jego konstrukcja powinna umożliwiać obciążenie go u podstawy np. piaskiem lub wodą.

Ważny jest też materiał wykonania, ponieważ powinien być elastyczny: stosuje się tutaj gumę, tworzywa sztuczne itp. Widoczność musi zapewniać właściwa kolorystyka: pachołek powinien być czerwony lub pomarańczowy (zalecany jest kolor pomarańczowy fluorescencyjny). Po zmierzchu kluczowe są jednak białe pasy odblaskowe – stosuje się tutaj naklejane pasy z folii odblaskowej lub nakładane płaszcze odblaskowe.

Dopuszczalne jest również stosowanie pachołków ze światłami ostrzegawczymi. Można na nich umieszczać różnego rodzaju lampy: światła błyskowe żółte, światła pulsujące żółte, falę świetlną lub światła stałe czerwone. Światła ostrzegawcze powinno się mocować dla większego bezpieczeństwa na pierwszym i ostatnim pachołku w szeregu.

Przepisami określone są też dopuszczalne odległości między pachołkami drogowymi. Trzeba zachować ostrożność, ponieważ różnią się w zależności od miejsca zastosowania. Nie powinny być większe niż:

• Wyznaczanie skosów - 3 m,
• Oznaczanie podłużnych uskoków - 10 m,
• Wygradzanie powierzchni wyłączonych z ruchu wzdłuż jezdni - od 5 do 10 m,
• Zabezpieczenie świeżo malowanych linii - 12 m,
• Zabezpieczanie wykonanych remontów cząstkowych - 0,5 m.

Jakie są różnice między pachołkami a słupkami blokującymi?

Oprócz pachołków, wykorzystuje się też takie urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, jak słupek blokujący, ale te dwa elementy całkowicie różnią się pod względem zastosowania:

• Funkcja: Pachołki drogowe służą przede wszystkim do oznaczania tymczasowych zmian na drodze, np. prowadzenia prac budowlanych, remontów drogowych lub zmiany organizacji ruchu. Słupki blokujące natomiast służą do blokowania ruchu na drodze i zabezpieczania niebezpiecznych obszarów na stałe np. uniemożliwiają samochodom wjazd do stref wyłączonych z ruchu.
• Wygląd: Pachołki drogowe mają kształt stożka i są wykonane z materiałów odblaskowych, co pozwala na ich łatwe rozpoznawanie w nocy lub w trudnych warunkach atmosferycznych. Słupki blokujące z kolei mogą mieć różne kształty i kolory, w zależności od ich przeznaczenia.
• Umieszczenie: Pachołki drogowe zazwyczaj umieszcza się na poboczach lub wzdłuż drogi, w miejscach, gdzie wymagana jest zmiana organizacji ruchu. Słupki blokujące natomiast stosuje się bezpośrednio na drodze, w celu zablokowania ruchu lub zabezpieczenia niebezpiecznych obszarów.
• Materiał: Pachołki drogowe zazwyczaj są wykonane z tworzywa sztucznego, natomiast słupki blokujące produkuje się z metalu lub betonu, ponieważ nie są stosowane tymczasowo, ale na stałe.

Zabezpieczanie drogi za pomocą pachołków czy słupków wymaga ostrożności, aby wszystko było zgodne z obowiązującymi przepisami. W tym artykule zebraliśmy podstawowe wskazówki, jak ustawiać pachołki przy konkretnych pracach.