Doświadczenie pokazuje, że urządzenia bezpieczeństwa drogowego lepiej sprawdzają się przy ograniczeniu prędkości niż znaki – perspektywa uszkodzenia samochodu działa bardziej od możliwości otrzymania mandatu. W wielu miejscach pojawiają się progi podrzutowe (U-17) i zwalniające (U-16), które skutecznie zachęcają do przestrzegania przepisów ruchu drogowego.
Rodzaje progów zwalniających
Charakterystyka różnego rodzaju progów zwalniających została określona przepisami. Można tutaj wyróżnić:
- Próg zwalniający - urządzenie bezpieczeństwa ruchu drogowego wymuszające zmniejszenie prędkości, zazwyczaj ma formę wygarbienia.
- Próg zwalniający liniowy - obejmuje całą szerokość jezdni, może być listwowy lub płytowy.
- Próg zwalniający listwowy - jest wykonany z jednolitego lub składanego z segmentów elementu listwowego, może być ułożony i zamocowany na jezdni albo w nią wbudowany.
- Próg zwalniający płytowy - próg w formie płyty, który powstaje przez odpowiednie ukształtowanie jezdni lub zamocowanie na niej dodatkowych elementów.
- Próg zwalniający wyspowy - próg jest wykonany w formie wyspy znajdującej się na jezdni, może mieć formę trapezu lub łuku.
- Próg skrócony (próg o zmniejszonej szerokości) - próg liniowy, który nie obejmuje całej szerokości jezdni. Takie rozwiązania stosuje się np. żeby umożliwić odpływ wody wzdłuż krawężnika.
- Próg zwalniający podrzutowy - ma niewielką długość i stromy najazd, dlatego przy najechaniu (ze zbyt wysoką prędkością) powoduje podrzut pojazdu.
Gdzie umieszcza się progi zwalniające?
Progi stosuje się tam, gdzie ograniczenie prędkości jest konieczne, a inne metody są niemożliwe do zastosowania lub niewystarczające. Wykorzystuje się je na drogach lokalnych, dojazdowych i zbiorczych. Można stosować również poprzeczne przegrody na jezdni, dzięki którym kierowcy zwalniają jeszcze przed progiem. Mowa tutaj np. o szykanach drogowych czy poprzecznych wysepkach. W niektórych miejscach zastosowanie progów zwalniających jest niedozwolone – mowa tutaj o:
- drogach krajowych i wojewódzkich,
- miejskich drogach ekspresowych, drogach głównych i głównych ruchu przyspieszonego,
- drogach wyjazdowych straży pożarnej i pogotowia ratunkowego,
- drogach, gdzie kursuje komunikacja autobusowa (z wyjątkiem wyspowych progów zwalniających),
- jezdniach innych niż bitumiczne (pod warunkiem, że nie można zastosować oznakowania poziomego P-25 – próg zwalniający),
- łukach dróg,
- mostach i tunelach,
- konstrukcjach inżynierskich (przepusty, przejścia podziemne, komory instalacji wodociągowych).
Przy wyborze lokalizacji konieczne jest też zachowanie odpowiedniej odległości. Progi zwalniające nie mogą być umieszczane dalej niż:
- 60 m od linii zatrzymania przy znakach STOP i Kontrola celna,
- 60 m od miejsca wymuszającego zmniejszenie prędkości np. skrzyżowania ulic.
Warto też pamiętać, że próg nie powinien znajdować się bliżej niż:
- 40 m od skrzyżowania,
- 20 m od spadku drogi (jeśli spadek przekracza 10%),
- 30 m od przejścia dla pieszych,
- 20 m przed i za przejazdem kolejowym,
- 15 m przed i za przejazdem tramwajowym,
- 25 m od wiaduktu.
Umieszczanie progów podrzutowych na drogach
Progi podrzutowe można umieszczać poza drogami publicznymi. Wykorzystuje się je przede wszystkim:
- na obszarach zamkniętych lub o ograniczonej dostępności np. osiedla zamknięte, parkingi, zakłady pracy (jeżeli konieczne jest zmniejszenie prędkości do 5-8 km/h),
- jeżeli na wjeździe na parking czy teren zakładowy zamontowane są np. bramy, a próg ma wspomagać działanie tych urządzeń i wymuszać powolny wjazd,
- na parkingach itp. jako środek dyscyplinujący ruch wewnętrzny na tym obszarze.
Co ciekawe, próg podrzutowy może też pełnić podobną funkcję jak zapora drogowa. Można umieścić go na obszarze przejścia granicznego – wtedy będzie elementem uzupełniającym zaporę U-13b.
Na progach podrzutowych umieszcza się znaki poziome P-25 (próg zwalniający). Można z tego zrezygnować, jeśli próg nie jest wykonany z czarno-żółtych segmentów. W przypadku takich progów zalecane jest umieszczenie elementów odblaskowych.
Wykonywanie progów zwalniających
Podobnie, jak słupki blokujące i inne urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, progi muszą być wykonane z trwałych, odpornych na warunki atmosferyczne materiałów. W naszej ofercie dostępne są progi wykonane z tworzyw sztucznych. Do produkcji progów zwalniających można wykorzystywać też inne materiały:
- progi z nawierzchni drogowej (betonowa kostka brukowa, klinkier, kostka kamienna, płyty betonowe, asfalt lany, mieszanki mineralno-asfaltowe na zimno, beton asfaltowy, beton cementowy, nawierzchnie mieszane),
- progi z prefabrykatów betonowych i żelbetowych,
- progi z gotowych wyrobów produkowanych z różnego rodzaju tworzyw (tworzywa sztuczne, mieszanki gumowe, materiały termoplastyczne).
Dużym ułatwieniem jest tworzenie progu podczas układania nawierzchni, ale można to zrobić również na istniejącej jezdni. W tej sytuacji konieczne często jest wykonanie warstwy wyrównującej i podsypki – wszystko po to, aby zapewnić trwałość i bezpieczeństwo użytkowania progu.