Znaki zakazu wskazujące na ograniczenie prędkości, wysokie mandaty, a nawet możliwość utraty prawa jazdy – niestety wszystkie te sposoby nie są w stanie przekonać wielu kierowców, aby zdjąć nogę z gazu. Stosuje się więc inne metody, które przy nadmiernej prędkości mogą doprowadzić do uszkodzenia pojazdu, czyli progi zwalniające.
Progi zwalniające i inne metody uspokajania ruchu drogowego
W celu zapewnienia bezpieczeństwa głównie dla pieszych na drogach lokalnych i powiatowych, zaimplementowano różne elementy mające na celu uspokojenie ruchu drogowego. Przykłady takich elementów to:
- Progi zwalniające,
- Zwężenie do jednego pasa ruchu,
- Ronda,
- Półprzegrody,
- Fale uspokajające,
- Pasy zwalniające,
- Wysepki z przystankami dla pieszych.
Takie rozwiązania, mimo że bywają uciążliwe dla kierowców, pozwalają zapewnić większe bezpieczeństwo uczestnikom ruchu drogowego, a szczególnie pieszym. Wysepki, ronda i pasy zwalniające zdecydowanie należą do najpowszechniejszych z nich.
Rodzaje progów zwalniających
Istnieje wiele rodzajów progów zwalniających: jednym z mniej oczywistych jest pinezka, czyli niewielka, okrągła wypukłość na środku skrzyżowania. Wymusza wolniejszą jazdę, ponieważ kierowca musi częściowo najechać na pinezkę, żeby pokonać skrzyżowanie. Przypomina minirondo, ale różni się od niego, ponieważ wokół pinezki nie obowiązuje ruch okrężny.
Na skrzyżowaniach stosuje się również progi zwalniające typu poduszka, które różnią się od pinezek kształtem: są prostokątne, a nie okrągłe. Nie jest to jednak skrzyżowanie z wyniesioną powierzchnią: próg nie zajmuje całego skrzyżowania, tylko jego fragment.
Kolejnym rodzajem jest tzw. próg wyspowy, nazywany również poduszką berlińską. Jest to prostokątna wypukłość na jezdni, której szerokość pozwala bez problemu przejechać autobusowi (ze względu na szerszy rozstaw kół).
Jeśli weźmiemy pod uwagę ukształtowanie, można podzielić progi na: listwowe (wykonane na całej szerokości drogi, może to być próg jednolity lub próg segmentowy), płytowe (powstają przez odpowiednie ukształtowanie nawierzchni lub zamocowanie na niej osobnej konstrukcji) i wyspowe (jest to wydzielona wyspa na jezdni, może również pojawiać się kilka wysp). Wyjątkowym rodzajem progów są progi podrzutowe, które przy przejeździe ze zbyt dużą prędkością powodują wyrzut samochodu w powietrze. Wymuszają redukcję prędkości w obawie przed uszkodzeniem pojazdu.
Zalety i wady progów zwalniających
Progi zwalniające przede wszystkim spełniają podobną funkcję, jak lustro drogowe i inne typu urządzenia – zwiększają bezpieczeństwo na drogach. Koszt montażu progu zwalniającego jest niewielki, dlatego jest to tak powszechnie stosowane rozwiązanie. Sprawdza się w miejscach, gdzie konieczne jest ograniczenie prędkości na niewielkim odcinku np. przed szkołami czy przedszkolami.
Wady progów zwalniających
Progi zwalniające oczywiście nie są pozbawione wad. Przede wszystkim, prowadzą do drgań i zwiększenia hałasu. Zdarza się też, że niektóre pojazdy, jak np. autobusy, mają problem z przejazdem przez progi. Warto również pamiętać, że z ograniczeń związanych z progami nie da się zwolnić żadnych pojazdów, ponieważ nie jest to kwestia przepisów, ale mechanicznej przeszkody. Progi spowalniają więc również jazdę samochodów służb ratunkowych. Sprawiają też problemy podczas odśnieżania i utrudniają odpływ wody.
Gdzie i jak można umieszczać progi zwalniające?
Podobnie, jak słupki drogowe U12C i inne urządzenia bezpieczeństwa drogowego, zasady umieszczania progów zwalniających jest określone przepisami. Nie na każdej drodze można zastosować tę metodę wymuszania redukcji prędkości. Progów zwalniających nie można stosować na:
- Drogach krajowych i wojewódzkich,
- Miejskich drogach ekspresowych, ulicach głównych i ulicach głównych ruchu przyspieszonego,
- Drogach wyjazdowych służb ratunkowych,
- Ulicach, na których kursuje autobusowa komunikacja pasażerska (z wyjątkiem progów wyspowych),
- Łukach dróg,
- Na jezdniach innych niż bitumiczne, jeśli nie można zastosować oznakowania poziomego P-25.
Przed progiem zwalniającym powinien znajdować się znak A-11a. Oznakowanie pionowe powinno też informować, ile metrów zostało do progu zwalniającego oraz z jaką prędkością można go pokonać. Mimo oznakowania pionowego, powinno się stosować również oznakowanie poziome. Zamiast pojedynczego progu zwalniającego, można też wykorzystywać serię co najmniej 3 progów. W takim wypadku, trzeba jednak wziąć pod uwagę wymaganą odległość między progami, która nie może być większa niż 150 metrów ani mniejsza niż 20 metrów.
Stosowanie progów podrzutowych jest jeszcze bardziej ograniczone niż progów zwalniających. Wykorzystuje się je wyłącznie poza drogami publicznymi – poza tym dopuszczalne jest tylko zastosowanie ich na przejściach granicznych, jako dodatkowe zabezpieczenie oprócz zapór.
Kierowców przekraczających dopuszczalną prędkość wciąż nie brakuje, dlatego nic dziwnego, że na drogach pojawiają się progi zwalniające, wymuszające zdjęcie nogi z gazu. Mimo minusów, takich jak drgania czy hałas, progi zapewniają większe bezpieczeństwo w miejscach szczególnie zagrożonych wypadkami np. przy szkołach czy przedszkolach.