Niezależnie od tego, czy na niebie świeci słońce, czy pada ulewny deszcz, czy też pokrywa się śnieżną pierzyną, odpowiednie zapewnienie bezpieczeństwa na drogach staje się wyzwaniem dla drogowców oraz samych kierowców. Trzeba więc zrozumieć, jak przygotować się na konkretne wyzwania związane ze zmieniającą się pogodą. Pomocne są tutaj urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Kiedy najtrudniej jest zachować bezpieczeństwo na drodze?
Zachowanie ostrożności zawsze jest cenne, ale w niektórych warunkach staje się to jeszcze ważniejsze. Negatywny wpływ takich warunków na bezpieczeństwo ruchu drogowego wynika z różnych czynników. Po pierwsze, zmniejszenie siły przyczepności pomiędzy kołami pojazdu a nawierzchnią drogi, zwłaszcza na mokrej lub oblodzonej jezdni, utrudnia kontrolę nad pojazdem. Dodatkowo, pogorszenie warunków widzialności powierzchni drogi oraz innych użytkowników drogi zwiększa ryzyko kolizji. Właśnie dlatego, stosuje się takie urządzenia, jak lampy drogowe.
Widoczność nie jest jedynym problemem, ponieważ trudności mogą pojawiać się nawet podczas gwałtownych zmian pogody, kiedy część kierowców gorzej się czuje, ma spowolniony czas reakcji i mniejszą zdolność koncentracji, co znacząco zwiększa ryzyko wypadków drogowych. W takich warunkach, prowadzenie samochodu staje się znacznie trudniejszym zadaniem dla kierowców, wymagającym większej ostrożności oraz dostosowania prędkości do panujących warunków atmosferycznych. Uwzględnia się tu przede wszystkim takie czynniki, jak:
Badania uwzględniają różnorodne czynniki dotyczące warunków atmosferycznych, które szczególnie wpływają na kierowców. Należą do nich:
- Ciśnienie atmosferyczne,
- Stopień zachmurzenia nieba,
- Wilgotność powietrza,
- Temperatura powietrza,
- Prędkość wiatru,
- Stopień nasłonecznienia,
- Stopień zamglenia powietrza,
- Położenie słońca,
- Intensywność opadów deszczu, śniegu lub gradu,
- Grubość warstwy wody, śniegu lub błota na jezdni.
Przyczyn wypadków można dopatrywać się w bardzo różnych czynnikach. Najprostszym jest oczywiście ograniczona widoczność, ponieważ w niektórych przypadkach można rozwiązać problem, stawiając na takie rozwiązania, jak lustra przemysłowe.
Warunki atmosferyczne a samopoczucie kierowców
Warunki atmosferyczne mają istotny wpływ na samopoczucie kierowców, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychologicznym. Pogoda wyraża stan fizyczny atmosfery i charakteryzuje się głównie przez zespół czynników takich jak ciśnienie, zachmurzenie, temperatura, promieniowanie cieplne, wilgotność, rodzaj i prędkość wiatru oraz rodzaj i wielkość opadów atmosferycznych. Środowisko atmosferyczne jest istotnym czynnikiem wpływającym na gospodarkę cieplną organizmu człowieka, a także na jego sferę psychiczną i fizyczną. Warunki atmosferyczne mają szczególnie duży wpływ na układ nerwowy, narządy zmysłów oraz gospodarkę hormonalną człowieka, co wpływa na samopoczucie kierowców, w tym na czas reakcji, zdolność koncentracji i stopień zmęczenia.
Badania biometeorologiczne wykazały, że zmiany pogody mogą wywoływać różne reakcje u ludzi, dzieląc na trzy grupy: fizjologiczną, patologiczną oraz nadwrażliwą na zmiany pogody. W zależności od tych reakcji, warunki atmosferyczne mogą wpływać na zachowanie się kierowców w ruchu drogowym nie tylko poprzez bezpośrednie oddziaływanie na ich stan psychofizyczny, ale również przez wpływ na warunki ruchu, zwłaszcza na widoczność drogi, przyczepność opon samochodu do nawierzchni drogi oraz stan samej nawierzchni, co przekłada się na bezpieczeństwo na drodze.
Najważniejsze czynniki wpływające na bezpieczeństwo na drodze
Najważniejsze czynniki wpływające na bezpieczeństwo na drodze to warunki atmosferyczne, w tym zwłaszcza ciśnienie atmosferyczne, stopień zachmurzenia nieba oraz wilgotność powietrza. Ciśnienie atmosferyczne to siła powietrza działająca na jednostkę powierzchni, mierzona przeważnie w hektopaskalach (hPa). Normalne ciśnienie dla szerokości geograficznej Polski przy temperaturze 15°C na poziomie morza wynosi 1013 hPa. Przy prognozowaniu pogody mówi się o ciśnieniu normalnym, wyższym lub niższym. Wzrost ciśnienia powyżej 1013 hPa wskazuje na formowanie się ośrodka wyżowego, charakteryzującego się pogodą słoneczną, brakiem lub niewielkim zachmurzeniem, słabym wiatrem oraz bardzo małą wilgotnością powietrza. Natomiast spadek ciśnienia wskazuje na powstawanie pogody niżowej, objawiającej się wzrostem zachmurzenia, słabym wiatrem i bardzo dużą wilgotnością powietrza. Najwyższe prędkości osiągnięto przy pogodzie wyżowej, kiedy to niebo było bezchmurne, ciśnienie było małe, a wilgotność powietrza niska. W takich warunkach są idealne do jazdy samochodem, gdyż ludzie są wtedy bardzo aktywni, skoncentrowani i wydajni w pracy, a czas reakcji skraca się. Wysoka wilgotność powietrza obniża jednak wydajność człowieka. Spadek ciśnienia atmosferycznego i duże zachmurzenie najczęściej powodują spadek prędkości jazdy i właśnie tak powinno być.
Niezależnie od warunków atmosferycznych, na drogach konieczne jest stosowanie licznych urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Mowa tutaj nie tylko o lampach czy pachołkach, ale nawet takich elementach, jak farba drogowa zielona lub biała, która często zawiera specjalne cząstki odblaskowe, aby była widoczna, niezależnie od warunków.