W tym artykule wracamy do przeglądu znaków drogowych – konkretnie znaków nakazu. Obok takich urządzeń bezpieczeństwa drogowego, jak słupki przeszkodowe, wskazują kierowcom prawidłowy tor ruchu, a przez to zapobiegają kolizjom.
Podstawowe informacje o znakach nakazu
Znaki drogowe nakazu nie obowiązują pojazdów szynowych, ale pozostałym uczestnikom ruchu wskazują między innymi sposób jazdy na skrzyżowaniu, nakazują minimalną prędkość czy obowiązek używania łańcuchów, aby zachować odpowiednią przyczepność. Znaki nakazu mają kształt koła, a białe symbole są umieszczane na niebieskim tle. Co ważne, na znakach nakazu nie umieszcza się żadnych dodatkowych symboli, napisów itp.
Znaki drogowe nakazu na polskich drogach
Znaków nakazu jest stosunkowo mało, szczególnie w porównaniu np. ze znakami ostrzegawczymi. Odgrywają jednak bardzo ważną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa na drogach, dlatego pojawiają się na nich wyjątkowo często, szczególnie znaki nakazujące jazdę w określonym kierunku.
Nakaz jazdy w określonym kierunku
C-1. Nakaz jazdy w prawo przed znakiem - znak powinien znajdować się w pobliżu osi jezdni na drodze jednokierunkowej lub w pobliżu osi prawej połowy jezdni na drogach dwukierunkowych. Znak C-1 umieszcza się, kiedy zastosowanie znaku C-2 jest niemożliwe. Dzieje się tak np. na skrzyżowaniach typu „T” przed wjazdem na drogę jednokierunkową o małym natężeniu ruchu (poniżej 200 pojazdów na godzinę) z innej drogi lub znajdującego się przy jezdni obiektu.
C-2. Nakaz jazdy w prawo za znakiem - znak stosuje się na wlotach, z których możliwa jest jazda wyłącznie w prawo. Można go też umieszczać na skrzyżowaniach typu „T”, a konkretnie na wlotach do dróg jednokierunkowych, wlotach prowadzących do dróg dwukierunkowych (jeśli np. duże natężenie ruchu na drodze poprzecznej wyklucza możliwość skręcania w lewo). Znak stosuje się też na skrzyżowaniach o czterech wlotach np. kiedy droga poprzeczna jest jednokierunkowa czy jeśli wjazd w drogę poprzeczną w lewo i na wprost został zamknięty.
C-3. Nakaz jazdy w lewo przed znakiem - znak stosuje się na zasadach analogicznych, jak w przypadku C-1, ale jeśli konieczne jest skierowanie ruchu w lewo. Umieszcza się go, kiedy niemożliwe jest zastosowanie znaku C-4.
C-4. Nakaz jazdy w lewo za znakiem - zasady umieszczania znaku są analogiczne, jak w przypadku znaku C-3, ale znak stosuje się, jeśli dozwolone jest kierowanie się wyłącznie w lewo.
C-5. Nakaz jazdy w prosto - znak umieszcza się na skrzyżowaniach, najczęściej z kilku powodów: kiedy skręcające pojazdy mogłyby utrudniać ruch pieszych, na drodze poprzecznej pojawia się duże natężenie ruchu, na drodze poprzecznej umieszczono znak B-1 (zakaz ruchu w obu kierunkach) lub B-2 (zakaz wjazdu). Znak można też zastosować na skrzyżowaniu, jeśli kąt między osiami dróg dochodzącej i poprzecznej jest mniejszy niż 20°.
C-6. Nakaz jazdy prosto lub w prawo - jeżeli na skrzyżowaniu o więcej niż czterech wlotach zabrania się skręcania w lewo w dwie sąsiadujące drogi, umieszcza się właśnie znak C-6. Czasem na drogach w przeciwnym kierunku znajduje się też znak C-7 (nakaz jazdy w prosto lub w lewo).
C-7.Nakaz jazdy w prosto lub w lewo - zasady umieszczania znaku są analogiczne, jak w przypadku znaku C-6. Przy drogach o przeciwnym kierunku ruchu można tutaj umieścić znak C-6.
C-8. Nakaz jazdy w prawo lub w lewo - znak stosuje się, jeśli geometria skrzyżowania lub ustalona organizacja ruchu uniemożliwia jazdę prosto.
C-9. Nakaz jazdy z prawej strony znaku - wskazuje uczestnikom ruchu konieczność ominięcia wysepki lub innej przeszkody, jadąc po jej prawej stronie. Na wszystkich pasach znajdujących się z prawej strony znaku, nie może być dopuszczony ruch w przeciwnym kierunku.
C-10. Nakaz jazdy z lewej strony znaku - zasady stosowania są podobne, jak w przypadku znaku C-9. Różnica jest jednak taka, że znak można umieścić, niezależnie czy ruch po lewej stronie wysepki jest jednokierunkowy, czy dwukierunkowy.
C-11. Nakaz jazdy z prawej lub lewej strony znaku - znak stosuje się, kiedy wysepkę można ominąć z dowolnej strony, nie zmieniając kierunku jazdy. Warto jednak pamiętać, że z prawej strony znaku nie może być dopuszczony ruch w przeciwnym kierunku.
C-12. Ruch okrężny - znak umieszcza się w odległości do 25 metrów przed skrzyżowaniem.
Pozostałe znaki nakazu
C-13. Droga dla rowerów - znak umieszcza się na wjeździe na drogę dla rowerów, aby wykluczyć tam ruch innego rodzaju pojazdów. Łączy się go z innymi znakami poziomymi i pionowymi.
C-13a. Koniec drogi dla rowerów - po umieszczeniu znaku, droga rowerowa zostaje włączona do jezdni, po której poruszają się również pojazdy innego rodzaju.
C-14. Prędkość minimalna - znak podaje minimalną prędkość, którą kierowcy muszą utrzymywać na danym odcinku jezdni. Umieszcza się go w miejscach, w których kierowcy zwalniają z powodów niezwiązanych z geometrią jezdni czy jej stanem technicznym np. w lokalizacjach atrakcyjnych turystycznie. Znaku nie można umieszczać na wlotach dróg podporządkowanych czy drogach, na których znajdują się przejścia dla pieszych.
C-15.Koniec minimalnej prędkości.
C-16. Droga dla pieszych - znak umieszcza się na początku drogi/ciągu dla pieszych. Znaki C-16 umieszcza się np. na osiedlach czy w pobliżu centrów handlowych, aby zwiększyć bezpieczeństwo pieszych.
C-16a. Koniec drogi dla pieszych.
C-17. Nakazany kierunek jazdy dla pojazdów z towarami niebezpiecznymi - nakaz dotyczy samochodów oznakowanych pomarańczowymi tablicami ostrzegawczymi, przewożących towary niebezpieczne w określonych przepisami ilościach. Znak można wykorzystywać również na placach postojowych czy terminalach do odpraw celnych, żeby wskazać odpowiednie miejsce dla tego typu pojazdów.
C-18. Nakaz używania łańcuchów przeciwpoślizgowych - podobnie jak bariera tymczasowa, znak jest używany okresowo. Umieszcza się go na drodze podczas intensywnych opadów śniegu. Czasami nakaz dotyczy tylko określonych pojazdów – wtedy znak uzupełnia się tabliczką T-23. Zazwyczaj znak jest składany lub zasłaniany, kiedy kończą się opady śniegu.
C-19. Koniec nakazu używania łańcuchów przeciwpoślizgowych.
W przypadku dróg rowerowych i przeznaczonych dla pieszych, wykorzystuje się również znaki łączone: C-13/16 i C-16/13. Jeżeli są rozdzielone linią pionową (C-13/16), ścieżka jest podzielona na pół, a piesi i rowerzyści muszą trzymać się swojej strony. W przypadku linii poziomej (C-16/13), piesi i rowerzyści mogą korzystać z całej szerokości drogi.